ثبات یا تغییر

هیچ در کار وزارت دفاع یا ارتش جمهوری اسلامی دقت کرده­اید؟ مسئولان و فرماندهان می آیند و می روند اما مجموعه کار خودش را می­کند، برنامه­های کلان و راهبردی اجرا می­شود و آمد و رفت وزرا و فرماندهان تأثیری در برنامه­ها و راهبردهای بنیادی ندارد! این یعنی ثبات و تکامل! مثلاً همین وزارت دفاع در طول سال­های پس از جنگ تاکنون سیاست کلان خودکفایی در حوزه های نظامی را دنبال کرده و به موفقیتهای ارزنده ای دست پیدا کرده است! چرا؟ چون تغییر وزرای دفاع به معنای تغییر در برنامه­های وزارتخانه نیست! ارتش هم اینگونه است و تغییر در فرماندهی به معنای تغییر در برنامه نیست! فرماندهان ارتش در طول سال­های پس از انقلاب هر یک به فراخور توان خود مجری برنامه­ها و راهبردهای کلان متوجه این دستگاه بوده­اند و هم از این روست که هر فرمانده تلاش کرده مکمل فرماندهان قبل باشد و ادامه دهنده مسیر آن­ها!

این مثال­ها برای این گفته شد تا وضعیت دولت را با نمونه­های بالا مقایسه کنیم! متأسفانه دولت­های پس از جنگ تا به امروز هر یک بنا به فهم، سلیقه و ذهنیت خود برنامه­ای تنظیم کرده و راهی رفته­اند که با برنامه­ها و سیاست­های دولت قبلی زمین تا آسمان تفاوت داشته است!  یکی راه را رفته و تمام توان و بودجه و توجه مملکت را خرج آن کرده (به گمان آن­که راه نجات همان است!) و دولت بعدی آمده و با بی­خاصیت و حتی اشتباه و خیانت خواندن رفتار و روش دولت قبلی ساز جدیدی به دست گرفته و آهنگ تازه­ای کوک کرده و همین طور تا به امروز و این یعنی آمدن هر دولت تازه به معنای حاکمیت تفکری جدید و برنامه­هایی جدید (و الزاماً مخالف دولت­های قبلی) و آدم­هایی تازه خواهد بود! اگر ثبات برنامه­ها در مثال­های اول این نوشته به معنای تکامل در مسیر و جلوگیری از هدر رفتن توان (و بلکه هدایت آن در مسیر معین به سوی هدف مشخص) باشد عملکرد دولت­های پس از جنگ نمونه­هایی کم نظیر از فرصت­سوزی، بی برنامگی، هدر رفتن توانایی و سردرگمی در تعیین مسیر و هدف خواهد بود!

این وضعیت نامطلوب (که هر رئیس دولتی خودش را برتر از بقیه و دولتش را موفق­ترین دولت بداند و سر بقیه دولت­ها را زیر آب فرو کند!) که دود آن بیش از همه به چشم مردم رفته و می­رود، مولود آن است که دولت­ها و رؤسای آن در یک تصور کاملاً غلط خود را منبع برنامه­های کلان نظام و اختیاردار کامل مملکت دانسته و براساس این توهم هر چه خواسته­اند (و البته توانسته­اند!) انجام داده­اند بدون آن­که به تنها منبع رسمی و قانونی تعیین سیاست­های کلی نظام که رهبری نظام باشد) توجه کرده و خود و عملکرد­هایشان را با آن تنظیم کنند!

البته در دلسوزی رؤسای جمهور نظام تردیدی نیست اما این­که هر کدام از این افراد دلسوز عملکرد دیگران را به صورت اساسی تخطئه و تخریب کند نشانه یک بیماری است! چرا که هر کدام راه خود را درست و بقیه را در اشتباه می­بینند و در این میان حکایت مملکت مانند اتوبوسی است که با تعویض راننده، مسیر و سرعت و نحوه­ی رانندگی و گاه مقصد آن کاملاً تغییر کرده و در بسیاری از موارد راه­های رفته دوباره (و این بار در مسیر معکوس) پیموده  می­شود و مسافران احساس می­کنند علیرغم اتلاف عمر و سوخت و سایر هزینه­ها و البته طی مسافت­های زیاد باز از برخی جهات سر جای اولشان هستند و یا دور خودشان چرخیده­اند! (وضعیت عجیب و غریب اقتصاد و به خصوص فرهنگ مملکت در طول سال­های ۱۳۶۹ تا به امروز گواه صادق این ادعا محسوب می­شود!)

می­گویند ورود دهه چهارم عمر نشان ورود به دوران تکامل است و خدا کند ورود به دهه چهارم نماد ورود انقلاب و نظام اسلامی به مرحله کمال باشد! و یکی از نشانه­های اصلی کمال ثبات برنامه­های راهبردی نظام است و این­که با آمدن و رفتن هر مدیر ارشد، نظام دچار تغییر مسیر نشود بلکه هر یک از رؤسای جمهوری به فکر پیمودن ادامه مسیر و کاستن فاصله تا مقصد نهایی انقلاب و نظام باشند (و نه یافتن یک کوره راه تازه جهت صرف داشته­های نظام در مسیری نامعلوم!)

هر بار در آستانه انتخابات ریاست جمهوری رسانه­ها و به تدریج کل مملکت در فضای احساسی- تبلیغاتی رقابت­های انتخاباتی غرق می­شوند، بدون آن­که کسی به این مقوله بسیار مهم توجه کند که براساس قانون اساسی و ساختار نظام اسلامی رؤسای جمهور صرفاً مجریانی­اند که براساس چهارچوب­ها و سیاست­های بنیادین نظام و در مسیرتعیین شده از سوی رهبری نظام، هدایت دولت را بر عهده می­گیرند و تکلیف اساسی آن­ها هدایت جامعه در مسیر تعیین شده به سوی مقصد مشخص است! توجه به این هم اهمیت کاذب انتخابات ریاست جمهوری را از بین خواهد برد و جایگاه واقعی آن را در گردش نخبگان (و نه چرخش برنامه­ها!) تثبیت خواهد کرد!

منبع: عدالتخواهی