* محمدمهدی خالقی

شکیل و ادامه حیات جنبش عدالتخواه دانشجویی – باهمه قوتها و ضعفها و فراز و فرودها – بیش از اینکه حاصل یک فکر منسجم تشکیلاتی باشد، حاصل یک نیاز نه چندان فوری و جمعی از طرف طیفی از دانشجویان سراسر کشور بود. این جمع که تعدادیشان در زمان تشکیل پیدا بودند و تعداد بسیار بیشتری ناپیدا، ذیل گفتمان رهبری و بزرگان دیگر در جای جای کشور و با شروع خرده حرکتهای عدالتخواهانه دور هم جمع شدند. خرده حرکتهایی که بعضی خام و ناپخته و برخی دیگر تأثیر گذار و جریان ساز بودند. تشکیل جنبش انسجام بیشتر و خبر رسانی بهتر این حرکتها را باعث شد. البته از همان ابتدای تشکیل جنبش دانشجویی عدالتخواه و حتی در اساسنامه جایی برای حضور طلاب عدالتخواه د رشورای مرکزی و فعالیتها دیده شد و البته طلاب زیادی در این سالها جنبش را همراهی کرده اند و شاید هجرتهای بعد از دانشگاه به حوزه تعدادی از بچه ها ما حصل این مراودات وحدت جویانه بوده است. اما حرکت حجه الاسلام جهانشاهی به همه و خصوصاً دوستان طلبه ثابت کردکه تا امروز حتی اندکی از پتانسیلهای حوزه برای کمک به جریان عدالتخواهی فعال نشده است. این موضوع می تواند دلایلی داشته باشد که در حد توان تعدادی از آنها را برخواهم شمرد:

۱-   ضعف محتوای دروس می تواند یک عامل مهم باشد. اینکه یک طلبه در جریان رسمی حوزه بسیار دور از قرآن و نهج البلاغه و سایر متون اصلی دین، به صرف مسائل ادبی، فلسفی، کلامی بپردازد، ناخودآگاه این آسیب را به همراه خواهد داشت که از جامعیت دین و سیره معصوم دور می شود. در این شیوه درسی – که مقام معظم رهبری نیز در سخنرانیهای متعدد بارها به آن اشاره کرده اند- اخلاق، معنویت و عدالت در درجه دوم اهمیت قرار گرفته و حوزه باید به تک خالهایی مثل جهانشاهی اکتفا کند.

۲-   وابستگی بیش از حد مالی طلاب در سامانه رسمی حوزه برای طلبه ها نوعی وابستگی ایجاد خوهد کرد و وابستگی به همراه آورنده مصلحت اندیشی و محافظه کاری است. و اصولاً نزدیک شدن نظام حوزه به شیوه بورسیه های تحصیلی دانشگاهی می تواند جزو مخاطرات باشد.

۳-   عدم اتحاد حوزه با دانشگاه و این نگره که دانشجو، طلبه را موجودی متحجر و دور از مردم و طلبه، دانشجو را بی دین و غرب زده و سطحی می داند. در همین جریان آقای جهانشاهی، اتحاد دانشجو و طلبه را به خوبی شاهد بودیم. چه در مراحل اولیه پیش از زندان که فعالیتهای دانشجویی جند بار اجرای حکم را به تأخیر انداخت و چه در جریان پیاده روی اعتراض آمیز اخیر ایشان.

۴-   عدم وجود تشکلی مستقل جهت پیگری حرکتهای عدالتخواهانه طلاب، که می تواند به شکل برادر دو قلوی جنبش دانشجویی عدالتخواه تشکیل شده و عمل کند. این تشکل که شاید تشکیلش سخت به نظر برسد، همه برکات تشکیل جنبش دانشجویی عدالتخواه را خواهد داشت. انسجام و نظم در حرکتهای اینچنین، وجود یک پشتوانه فکری برای حرکتهای عدالتخواهانه، وجود یک پشتوانه حقوقی قابل اتکا برای حمایت از اینگونه حرکتها که زندان رفتن آقای جهانشاهی انشاءالله دوباره تکرار نشود.

لازم به ذکر است که در تشکیل این تشکل، باز هم مهاجرین از دانشگاه به حوزه رفته می توانند نقشی مهم و بی بدیل ایفا کنند.

ــــــــــــــــــــ
منبع: وبلاگ زمبور

برچسب‌ها: جهانشاهی, حوزه علمیه, طلبه, عدالتخواهی